Univerzitet u Beogradu
Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju

Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida
diplomske akademske studije

Sadržaj

Uvodna tabela
Standard 1. Struktura studijskog programa
Standard 2. Svrha studijskog programa
Standard 3. Ciljevi studijskog programa
Standard 4. Kompetencije diplomiranih studenata
Standard 5. Kurikulum
Standard 6. Kvalitet, savremenost i međunarodna usaglašenost studijskog programa
Standard 7. Upis studenata
Standard 8. Ocenjivanje i napredovanje studenata
Standard 9. Nastavno osoblje
Standard 10. Organizaciona i materijalna sredstva
Standard 11. Kontrola kvaliteta
Standard 12. Studije na daljinu


Uvod

Naziv studijskog programa
Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida
Samostalna visokoškolska ustanova u kojoj se izvodi studijski program
Visokoškolska ustanova u kojoj se izvodi studijski program
Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Univerzitet u Beogradu
Obrazovno-naučno/obrazovno-umetničko polje
Društveno-humanističke nauke
Naučna, stručna ili umetnička oblast
Specijalna edukacija i rehabilitacija
Vrsta studija
Diplomske akademske studije
Obim studija izražen ESPB bodovima
60 ESPB
Stručni naziv, skraćenica
Diplomirani defektolog – master
Dužina studija
1 godina, II semestra
Godina u kojoj je započela realizacija studijskog programa
Godina kada će započeti realizacija studijskog programa
Školska 2009/10
Broj studenata koji studira po ovom studijskom programu
Planirani broj studenata koji će se upisati na ovaj studijski program
25 studenata
Datum kada je program prihvaćen od strane odgovarajućeg tela (navesti kog)
28. 10. 2008.
Nastavno-naučno Veće Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Jezik na kome se izvodi studijski program
Srpski jezik
Godina kada je program akreditovan
Web adresa na kojij se nalaze podaci o studijskom programu
www.fasper.bg.ac.rs

vrh strane

Standard 1: Struktura studijskog programa
Studijski program diplomskih akademskih studija specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida pripada polju društveno-humanističkih nauka, naučna oblast specijalna edukacija i rehabilitacija. Predstavlja jedini studijski program u Srbiji koji omogućava sticanje akademskog zvanja diplomirani defektolog - master.
Struktura studijskog programa bazira se na razvojno-diferenciranim područjima rehabilitacionih nauka i tiflologije kao što su: metodologija naučnog istraživanja u tiflologiji, primarna i interventna nastava, modeli obrazovanja, rana intervencija, socijalne veštine, obrazovna i pristupna tehnologija u uslovima oštećenja vida.
Diplomske akademske studije traju godinu dana, odnosno dva semestra. Obavezni predmeti su: Metodologija naučnog istraživanja u tiflologiji, Metodika razredne nastave sa decom oštećenog vida i Inkluzivna edukacija dece oštećenog vida. Na listi izbornih predmeta su: Rana intervencija za decu sa oštećenjem vida, Funkcionalna procena osoba sa oštećenjem vida, Razvoj socijalnih veština kod osoba sa oštećenjem vida i Pristupna tehnologija u rehabilitaciji osoba sa oštećenjem vida. U skladu sa prethodno profilisanim akademskim i profesionalnim interesovanjima student bira dva izborna predmeta. Obavezni predmeti obezbeđuju ukupno 20 ESPB, a izborni 10 od ponuđenih 20 ESPB. Studijski istraživački rad kreditira se sa 10 ESPB, a završni (master) rad sa 20 ESPB. Realizuje se kroz: predavanja i vežbe; samostalni studijski istraživački rad; izradu nacrta idejnog projekta master rada, izradu i odbranu master rada.
Završetak diplomskih akademskih studija na ovom programu podrazumeva kreditiranje sa 60 ESPB što omogućava sticanje naziva Diplomirani defektolog - master. Upis studenata vrši se u skladu sa Zakonom o viokom obrazovanju i Statutom Fakulteta, kao i na osnovu konkursa koji raspisuje Univerzitet u Beogradu. Na studije se mogu upisati prvenstveno studenti koji su osvojili 240 ESPB na istoimenom studijskom programu osnovnih akademskih studija.
Master studije Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida realizovaće se po programu čiji su ciljevi: 1. diplomski akademski razvoj defektologa za rad sa osobama oštećenog vida; 2. deduktivna primena onovnih akademskih znanja u odabranim područjuma tiflološke naučne oblasti; 3. prepoznavanje i negovanje sklonosti i sposobnosti za doktorske studije. Ishod ovog nivoa studija je diplomsko akademsko usavršavanje i specifikacija znanja u područjima edukaciono-rehabilitacionog rada sa osobama oštećenog vida u: dostupnom i inkluzivnom obrazovanju, resursnim centrima, specijalizovanim vaspitno-obrazovnim ustanovama i ordinacijama za funkcionalnu procenu i rehabilitaciju vidnih funkcija.
Efikasnost u realizaciji nastavnog plana i programa potkrepljena je izborom adekvatnih i inovativnih metoda učenja.

vrh strane

Standard 2: Svrha studijskog programa

Studijski program diplomskih akademskih studija specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida primarno je orijentisana ka obrazovanju kompetentnih stručnjaka u odabranim područjima tifloloških edukaciono-rehabilitacionih nauka i stručno-aplikativnih područja. Svršeni studenti ovog diplomskog studijskog programa steći će naziv diplomirani defektolog - master. Oni će nastaviti i unaprediti rad stručnjaka sa bogatom tradicijom u našoj zemlji: diplomiranih defektologa-tiflologa, tiflologa-optometrista i optoterapeuta. Inovirani studijski profil u većoj meri će biti usaglašen sa evropskim standardima u master obrazovanju edukatora i rehabilitatora osoba oštećenog vida. Novi naziv profila obezbeđuje kontinuitet u edukaciji visokoobrazovanih stručnjaka za pedagoški, klinički i socijalni rad sa slepim, slabovidim i osobama subnormalnog vida. Veoma je značajna i šira međunarodna prepoznatljivost obrazovnog profila. Koncipiranje diplomskog studijskog programa u skladu je sa kriterijumima Bolonjske deklaracije u visokom obrazovanju, obogaćuje kompentencije ovog profila za: obrazovanje dece oštećenog vida u reformisanom vaspitno-obrazovnom sistemu; edukaciono-rehabilitacionu podršku drugim uzrasnim grupama sa oštećenjem vida i optoterapeutski pristup. Ovaj nivo studija biće veoma aktuelan izazov i defektolozima koji su se već zaposlili u odgovarajućim savetovalištima, vaspitno-obrazovnim ustanovama, rehabilitacionim centrima, nacionalnim fondacijama za osobe oštećenog vida ili na radnom mestu zdravstvenog saradnika u području funkcionalne dijagnostike i tretmana vidnih funkcija. Njihovo profesionalno okruženje dodatno će ih stimulisati za upis ovog nivoa studija, odabir izbornih predmeta i izbor teme master rada. Programom master studija unapređuju se kompetencije za ranu intervenciju u uslovima oštećenja vida, primarnu i supervizijsku razrednu nastavu sa decom oštećenog vida, inkluzivno obrazovanje dece oštećenog vida, korektivno-pedagoški rad u obrazovnom sistemu i druga područja edukaciono-rehabilitacionog rada. Fenomenološke studije pokazuju značajan porast broja dece oštećenog vida u redovnim školama. U mlađoj osnovnoškolskoj populaciji 3% dece ima oštećenje vida (Eškirović, B., Vučinić, V, Jablan, B, u Golubović, S. Smetnje u razvoju kod dece mlađeg školskog uzrata, FASPER, Beograd, 2005). Na starijem uzrastu ovaj broj se povećava. Oko 25% ukupne populacije ima određenu patologiju organa vida. Istovremeno veliki broj dece bez oštećenja vida ispoljava školski neupeh usled nedovoljno razvijenih viših područja vizuelnog opažanja. Za takvu decu veoma je stimulativno obrazovno okruženje koje pruža korektivno-pedagošku podršku diplomiranih defektologa.

vrh strane

Standard 3: Ciljevi studijskog programa

Sticanje diplomskih akademskih znanja i umenja kroz predavanja, vežbe, studijski istraživački rad i izradu master rada za:
1. Kvantitativno i kvalitativno planiranje i programiranje edukaciono-rehabilitacionog rada sa osobama oštećenog vida i drugih subjekata koji imaju rehabilitacione potrebe iz delokruga kompetencija diplomirani defektolog - master;
2. Modelovanje i realizaciju razredne nastave sa decom oštećenog vida po redovnom ili delimično adaptiranom nastavnom planu i programu uz implementaciju posebnih školsko-higijenskih mera i odabranih sadržaja korektivno-pedagoškog rada;
3. Planiranje i primenu modela podrške za uključivanja dece oštećenog vida u redovnu školu i realizaciju integracionih i emancipacionih potreba u socijalnoj sredini;
4. Ranu medicinsku i pedagošku procenu, podršku i pomoć deci sa oštećenjem vida;
5. Edukaciju u korišćenju hardvera i softvera koji omogućavaju pristup informacijama osobama sa oštećenjem vida;
6. Edukaciju u korišćenju moderne obrazovne i asistivne tehnologije u različitim uslovima oštećenja vida;
7. Strategije razvoja socijalnih veština kod dece, mladih i odraslih osoba sa oštećenjem vida.

vrh strane

Standard 4: Kompetencije diplomiranih studenata

Opšte kompetencija studenata
Planiranje, programiranje i istraživački rad u: ranoj intervenciji, funkcionalnoj dijagnostici, nastavi sa decom oštećenog vida i razvoju socijalnih veština.
Predmetno-specifične kompetencije: rana medicinska i pedagoška podrška deci sa oštećenjem vida; prilagođavanje diferenciranog nastavnog rada sa decom oštećenog vida u različitim obrazovnim sistemima; modeli podrške u inkluzivnom obrazovanju; učenje socijalnih veština; dijagnostičko-korekcioni postupci u rehabilitaciji vida i primena pristupne tehnologije u procesu rehabilitacije osoba sa oštećenjem vida.
Opis ishoda učenja:
Diplomirani defektolog - master poseduje kompetencije za samostalni rad na poslovima:
Planiranja i realizacije razredne nastave sa decom oštećenog vida po redovnom ili prilagođenom nastavnom planu i programu uz implementaciju korektivno-pedagoškog rada;
Organizacije edukaciono-rehabilitacionog rada sa decom oštećenog vida u inkluzivnoj obrazovnoj mreži;
Kreiranja i primene individualnih obrazovnih programa kod dece sa oštećenjem vida; Funkcionalne procene i tretmana vizuelnih i taktilno-kinestetičkih funkcija; Programiranja i primene individualnih programa za višestruko ometenu vizuelno oštećenu decu;
Savetodavnog rada i kreiranja adekvatnog porodičnog okruženja;
Primene softverskih rehabilitacionih paketa i asistivne tehnologije za osobe oštećenog vida;
Daljeg unapređenja edukativno-rehabilitacione prakse;
Samostalnog ispitivanja monokularnih i binokularnih funkcija vida,
Dijagnostike i terapije strabizma i slabovidosti;
Kliničke rehabilitacije osoba sa oštećenjem vida u području: ortoptičke terapije kod različitih oblika strabizma i poremećaja binokularnog vida, pleoptičke terapije kod funkcionalne slabovidosti;
Određivanja korektivnih i optičkih pomagala i edukaciji za njihovo korišćenje.

vrh strane

Standard 5: Kurikulum

Kurikulum diplomskih akademskih studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida sadrži raspored i opis predmeta u skladu sa aktuelnim razvojem tiflološkog edukaciono-rehabilicionog područja, nacionalnim i međunarodnim standardima u master obrazovanju diplomiranih defektologa. Njegova struktura i sadržaj usklađeni su sa Zakonom i Pravilnikom o standardima i postupku za akreditaciju visokoškolskih ustanova i studijskih programa.
Diplomske akademske studije Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida realizuje se u trajanju od 2 semestara, odnosno jedne školske godine. Njihov sadržaj kvalifikuje za rad u širim i kompleksnijim područjima edukaciono-rehabilitacione prakse i pruža osnovu za naučno-istraživački rad. Ovaj nivo studija kreditira se sa 60 ESPB. Kurikulum sadrži listu obaveznih (3) i izbornih predmeta (4), raspored po semestrima i kompletnu specifikaciju predmeta - naziv, imena nastavnika i saradnika, status, broj ESPB, cilj i ishod predmeta, sadržaj, literaturu, broj časova aktivne nastave, metode izvođenja nastave i kriterijume ocenjivanja. Obavezni i izborni predmeti imaju 23 časa aktivne nastave i boduju se sa 30 ESPB. Slušaju se u prvom semestru diplomskih akademskih studija. Najveći broj bodova nosi predmet Metodologija naučnog istraživanja u tiflologiji (10 ESPB). Ostali obavezni i izborni predmeti kreditiraju se sa po 5 ESPB. Procentualna zastupljenost izbornih predmeta u skladu je sa važećim kriterijumima za akreditaciju drugog nivoa akademskih studija. Za studijski istraživački rad predviđeno je 20 časova aktivne nastave i kreditiranje sa 10 ESPB. Realizuje se tokom drugog semestra i posebno je specifikovan za izradu master rada. Izrada i odbrana master rada kreditira se sa 20 ESPB. Ukupan broj časova aktivne nastave je 660.
Upis studenata na prvu godinu master studija vrši se po jedinstvenim kriterijumima Zakona o visokom obrazovanju, važećim odredbama Statuta Univerziteta Fakulteta.

vrh strane

Standard 6. Kvalitet, savremenost i međunarodna usaglašenost studijskog programa

Studijski program master studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida rezultat je analize, sinteze i komparativnih praćenja nacionalnih i međunarodnih ikustava u obrazovanju diplomiranih edukatora i rehabilitatora osoba oštećenog vida- tiflolog master. Ponuđeni studijski program pružiće aktuelna naučna i aplikativna saznanja iz područja koja se dalje razvijaju u udnosu na odabrane nastavne oblasti osnovnih studija. Master obrazovanje specijanih edukatora i rehabilitatora osoba sa oštećenjem vida u jugoistočnoj Evropi usaglašuje se i posredstvom Evropskog saveta za obrazovanje osoba sa oštećenjem vida sa sedištem u Holandiji. U pripremi kurikuluma drugog nivoa studijskog programa posebno je izražena komparativnost sa studijskim programima srodnih fakulteta i odeljenja univerziteta u Zagrebu, Dortmundu, Sofiji i Petrogradu. Njihovi nazivi i sajt adrese su:
1.Edukacijsko-rehabilitacijskim fakultetom u Zagrebu - Program studija na modulu rehabilitacija osoba oštećena vida http://www.erf.hr/
2. Univerzitet u Dortmundu, Fakultet rehabilitacionih nauka, odsek za "Rehabilitaciju i pedagogiju slepih osoba", kao i "Rehabilitaciju i pedagogiju slabovidih osoba" - Die Fakultät Rehabilitationswissenschaften der Universität Dortmund. Lehrgebieten "Rehabilitation und Pädagogik bei Blindheit" sowie "Rehabilitation und Pädagogik bei Sehbehinderung", http://www.fk-reha.uni-dortmund.deBlinden-undSehbehinderten/de/
3. Fakultetet za osnovno i predškolsko obrazovanje, Katedra za specijalnu edukaciju, Univerziteta "Sv. Kliment Ohridski" u Sofiji, Bugarska http://www.fnpp.uni-sofia.bg
4.Fakultet za korektivnu pedagogiju iz Petrograda (Sankt-Peterburga) Katedra za tiflopedagogiju (Fakulьtet korrekcionnoй pedagogiki Rossiйskogo gosudarstvennogo pedagogičeskogo universiteta im. A. I. Gercena, kafedra tiflopedagogiki, www.fcp.rbcmail.ru/tiflo.html)

vrh strane

Standard 7. Upis studenata

Univerzitet u Beogradu Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju upisuje studente na studijski program diplomskih akademskih studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida imajući u vidu društvene potrebe i postojeće resurse visokoškolske ustanove. Upis na diplomske akademske studije studijskog programa Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida vrši se u skladu sa jedinstvenom regulativom propisanom Zakonom o visokom obrazovanju Republike Srbije, Statuta Univerziteta u Beogradu, Statuta fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerziteta u Beogradu (član 65) i Pravilnika o diplomskim akademskim studijama-master, Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Univerziteta u Beogradu, 2008 (član 4). Broj studenata koji se upisuje utvrđuje se osnovu raspoloživih prostornih i kadrovskih mogućnosti. Upis na ovaj studijski program omogućen je svim osobama bez diskriminacije po bilo kom osnovu. Za studente sa invaliditetom obezbeđen je odgovarajući pristup obrazovnim informacijama. Nastava na studijskom programu izvodi se na srpskom jeziku i student se može upisati na program ako poseduje aktivno znanje srpskog jezika. Ovaj zahtev se ne odnosi na međunarodnu razmenu studenata. Student se upisuje u statusu studenta koji se finansira iz budžeta ili studenta koji se sam finansira. Na studije se mogu upisati prvenstveno studenti koji su osvojili 240 ESPB na istoimenom studijskom programu osnovnih akademskih studija.
Upis se sprovodi na osnovu konkursa koji raspisuje Fakultet. Konkurs sadrži uslove upisa, broj studenata, postupak sprovođenja konkursa i visinu školarina. Komisija za sprovođenje konkursa za upis na diplomske akademske studije koju imenuje dekan, sprovodi konkurs i utvrđuje redosled primljenih kandidata.
Studijski program diplomskih akademskih studija je potpuno nov, tako da ne postoje podaci o broju studenata.

vrh strane

Standard 8. Ocenjivanje i napredovanje studenata

Ocenjivanje i napredovanje studenata na studijskom programu master studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida vrši se prema Pravilniku o polaganju ispita i ocenjivanju na ispitu Univerziteta u Beogradu i istovrsnog Pravilnika Fakulteta.
Napredovanje studenata se kontinuirano prati na osnovu predispitnih aktivnosti tokom interaktivne nastave i izražava u bodovima. Pod predispitnim aktivnostima podrazumeva se: aktivno učešće na predavanjima i vežbama, ostvarivanje specifičnih zadataka predviđenih programom svakog nastavnog predmeta, uspehom u toku stručne prakse i studijskog istraživačkog rada.
Ukupan broj mogućih poena koje student može da postigne je 100 poena pri čemu najmanje 40, a najviše 60 može da se ostvari ispunjavanjem predispitnih obaveza u zavisnosti od specifikacije predmeta.
Ispit može biti usmeni i/ili pismeni. Raspored ispita objavljuje se na oglasnoj tabli i sajtu Fakulteta.
Uspeh na ispitu izražava se prema sledećoj skali: do 50 poena-ocena 5 (nije položio); od 51 do 60 poena – ocena 6 (dovoljan); od 61 do 70 poena – ocena 7 (dobar); od 71 do 80 poena ocena 8 (vrlo dobar); od 81 do 90 poena-ocena 9 (odličan) i od 91 do 100- ocena 10 ( izuzetan). Konačna ocena na ispitu zasnovana je na ukupnom broju poena koje je student stekao ispunjavanjem predispitnih obaveza i polaganjem ispita. Način prijavljivanja ispita, mesto polaganja, bliži uslovi polaganja, polaganje završnog ispita, pravila ponašanja i drugi elementi polaganja ispita regulisani su prethodno navedenim pravilnicima o polaganju ispita.
Temu diplomskog rada student bira samostalno ili uz sugestiju predmetnih nastavnika na osnovu individualnih praćenja napredovanja i interesovanja studenata. U skladu sa pripadnošću teme naučnoj oblasti određuje se mentor kandidatu za izradu završnog rada.

vrh strane

Standard 9. Nastavno osoblje

Nastavnici i saradnici koji su angažovani na studijskom programu master studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida predstvljaju najkompententniji kadar matičnih naučnih oblasti i vrlo kompetentne strunjake iz tangentnih naučnih oblasti. Na ovom studijskom programu angažovano je 9 nastavnika i 2 saradnika. Sedam nastavnika je zaposleno sa punim radnim vremenom i realizuje 85,62% ukupnog fonda aktivne nastave na studijskom programu drugog nivoa studija. Jedan nastavnik zaposlen je u 30% radnom vremenu na Fakultetu. Jedan nastavnik je angažovan sa druge visokoškolske ustanove po osnovu ugovora o dopunskom radu u fondu četiri časa nedeljno. Saradnici su zaposleni sa punim radnim vremenom na Fakultetu. Prosečno opterećenje nastavnika na drugom nivou studijskog programa je 1,85 a prosečno opterećenje saradnika 1,72. Prosečno opterećenje nastavnika i saradnika ne prelazi 6 sati nedeljno na godišnjem nivou, što su okviri uslovljeni standardima za akreditaciju. Naučne kompetencije i stručne kvalifikacije nastavnog osoblja odgovaraju njihovom zaduženju u nastavi. Svi nastavnici imaju najmanje pet referenci iz uže naučne oblasti iz koje izvode nastavu na master studijskom programu Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida, što uključuje monografije, univerzitetske udžbenike, pregledne članke, originalne naučne i stručne radove, praktikume. Lista nastavnika i njihovih kompetencija dostupni su u knjizi nastavnika.

vrh strane

Standard 10. Organizaciona i materijalna sredstva

Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju za potrebe studijskog programa drugog nivoa studija specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida ima prostorni kapacitet i odgovarajuća materijalna sredstva neophodna za izvođenje svih vidova nastave. Predavanja se odvijaju u zgradi Fakulteta, Visokog Stevena 2, slušaonicama Kliničkog centra Srbije i Vojno-medicinske akademije. Vežbe se realizuju u slušaonicama Fakulteta i vežbaonicama KBCS, VMA, ordinacijama za dijagnostiku i korekciju vida «OTO» optik A.D. Beograd, predškolskim ustanovama, školama za decu sa oštećenjem vida, savezima slepih.
Ukupan prostor koji stoji na raspolaganju za izvođenje nastave po ovom studijskom programu premašuje standard od neophodnih 4 m².

vrh strane

Standard 11. Kontrola kvaliteta

Kontrola kvaliteta master studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida integrisana je u sistem obezbeđenja kvaliteta na Univerzitetu u Beogradu – Fakultetu za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju. Obezbeđen je sistem redovnog praćenja realizacije studijskog programa i planirana provera njegovih segmenata. U ovaj proces aktivno su uključeni i studenti studijskog programa. U Komisiji za obezbeđenje kontrole kvaliteta Fakulteta je i jedan nastavnik studijskog programa Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida. Bitan element kontrole kvaliteta studijskog programa je Izveštaj o samovrednovanju visokoškolske ustanove. Postupak samovrednovanja usmeren je ka prepoznavanju problema u realizaciji studijskih programa i unapređenju kurikuluma, izvođenja nastave, kvaliteta nastavnog osoblja, uspešnosti studenata, kvaliteta i dostupnosti literature.

 

vrh strane

Standard 12. Studije na daljinu
Studijski program diplomskih akademskih studija Specijalna edukacija i rehabilitacija osoba sa oštećenjem vida nema studije na daljinu, ali je u planu da se u perspektivi organizuju.

vrh strane

  • poslednji unos: 31.01.2012 14:55

 

 

Kontakt Info